Ayşe Nur KoçakHANDAN ÇETİNKAYARUVEYDA NUR BENİZAYŞE NUR KARATEKİN
Amaç: Dil ve konuşma terapistleri (DKT), alternatif ve destekleyici iletişim sistemlerinin (ADİS) hazırlanması ve öğretilmesinde birincil yetkililerdir. Bu çalışma Türk dil ve konuşma terapistlerinin ADİS sistemleri hakkındaki düşüncelerini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırma, araştırmacılar tarafından geliştirilen “Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemleri Bilgi Anketi (ADİSBA)” ile gerçekleştirilmiştir. ADİSBA, a) Demografik sorular, b) ADİS ile ilgili 17 madde ve c) ADİS hakkında iki açık uçlu soru olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmaya 45 DKT katılmıştır. Bulgular: Klinik ortamda ADİS kullanan katılımcıların, kullanmayanlara göre ADİSBA skorları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p =,003 <,05). Katılımcıların %80’inin ADİS kullanımında rahat olmadığı görülmüştür. Katılımcıların ADİS örnekleri incelendiğinde, katılımcıların sadece beş farklı ADİS örneği verebildiği görülmüştür. Katılımcıların verdiği ADİS örneklerinin çoğunluğunu düşük teknolojili ve yardımsız sistemler oluşturmaktadır. Ayrıca katılımcıların, %32,94 oran ile en çok verdikleri örneğin düşük teknolojili bir system olan “İletişim Tahtası” olduğu gözlemlenmiştir. DKT’lerin %82,2’si ADİS kullanmak istemektedir ancak a) ADİS hakkında bilgi eksikliği, b) materyal yetersizliği, c) ailelerin olumsuz düşünceleri d) DKT’lerin ADİS’leri kullanırken rahat olmamaları bu sürecin önündeki engellerdir. Sonuç: Bu çalışmada DKT’lerin ADİS konusunda bilgi ve farkındalıklarının düşük olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların verdikleri örneklerin sınırlı olması, destekli öğrenme sistemlerinin Türkiye’de yeterince bilinmediğini göstermektedir Ancak, DKT’lerin ADİS’i klinik ortamda tercih etmemelerine yönelik farklı nedenleri bulunmaktadır. Türk kültürü ve diliyle uyumlu materyallerin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Bunu geliştirmek için, DKT’lerin ADİS sistemlerine yönelik araştırmalar yapması oldukça önem taşımaktadır. Ayrıca, DKT lisans eğitiminde ADİS ile ilgili verilen eğitiminin geliştirilmesine ihtiyaç bulunmaktadır. Bu gelişme ile Türkçe diline özgü ADİS çeşitlerinin güncel tutulabileceği düşünülmektedir.
Siri WormnæsYvette Abdel Malek
Tanja VihriäläRoope RaisamoTiina IhalainenJohanna Virkki